Wat zeg je eigenlijk?
Al meer dan 33 jaar werk ik in ons familiebedrijf. Ik mag mensen begeleiden op een van de meest emotionele momenten in hun leven: het afscheid van een dierbare. Daarbij zie ik regelmatig hoe moeilijk het kan zijn om de juiste woorden te vinden. We bedoelen het meestal goed wanneer we iemand condoleren of troost willen bieden. Maar staan we er weleens bij stil hoe onze woorden overkomen?
Twee maanden geleden ontving ik zelf meerdere berichten via WhatsApp met de tekst: “Gefeliciteerd met het overlijden van…” Door een automatische tekstsuggestie was gecondoleerd veranderd in gefeliciteerd. Natuurlijk wist ik dat het niet zo bedoeld was, maar toch voelde het onpersoonlijk en onzorgvuldig.
Ook hoorde ik over een nabestaande die te horen kreeg: “Nou lieverd, ik denk dat de grootste klap nog gaat komen.” Waarschijnlijk goed bedoeld, maar helpt zo’n opmerking iemand die verdriet heeft? Hetzelfde geldt voor uitspraken als: “Kerst zal nu wel heel moeilijk worden” of “Vaderdag krijgt voortaan een andere betekenis.” Anderen betrekken het direct op henzelf. “Mijn man was lang ziek, ik heb nog afscheid kunnen nemen” of “We kunnen zaterdag niet op de uitvaart komen, want we gaan een weekendje weg.”
We willen troosten, maar woorden kunnen het verdriet soms juist zwaarder maken. Een luisterend oor, oprechte aandacht of er gewoon zijn, kan al veel betekenen. Bij sympathie leef je mee, bij empathie verplaats je je in de ander zonder te oordelen of oplossingen aan te dragen. Je hoeft het verdriet niet weg te nemen of de juiste woorden te vinden. Soms is “Wat verdrietig voor je” genoeg.
Dus vraag jezelf eens af: wil ik iets zeggen omdat ik de stilte ongemakkelijk vind, of omdat het de ander helpt?
