Terug naar overzicht

Fases van rouw: wat is normaal na het verlies van een dierbare?

Na het overlijden van een dierbare kan alles door elkaar lopen. Het ene moment voel je verdriet, het volgende moment boosheid of juist niets. Veel nabestaanden vragen zich af of dat normaal is. Daarom zoeken ze naar de fases van rouw.

In deze blog leggen we uit welke fases er vaak genoemd worden. En waarom rouw meestal niet zo netjes verloopt als een lijstje doet vermoeden. Zo weet je beter wat je kunt verwachten, en wanneer het goed is om hulp te zoeken.

In het kort

Het bekendste model kent vijf fases: ontkenning, woede, onderhandelen, somberheid en aanvaarding. In de praktijk lopen die fases door elkaar en kunnen ze terugkomen. Rouw heeft geen vaste duur. Houdt intense rouw na langere tijd aan en lukt het dagelijks leven niet meer? Neem dan contact op met je huisarts.

Wat zijn de vijf fases van rouw?

De vijf fases zijn beschreven door de psychiater Elisabeth Kübler-Ross. Zij baseerde ze op gesprekken met mensen die zelf ongeneeslijk ziek waren. Later werden de fases ook gebruikt om rouw na een overlijden te beschrijven.

  • Ontkenning. Het verlies voelt onwerkelijk. Je verwacht nog dat de telefoon gaat of dat je dierbare binnenkomt.
  • Woede. Je bent boos. Op de situatie, op artsen, op jezelf of zelfs op degene die er niet meer is.
  • Onderhandelen. Je denkt na over wat anders had gekund. “Als ik maar eerder had gebeld.”
  • Somberheid. Het gemis dringt echt door. Je voelt je verdrietig, moe of leeg.
  • Aanvaarding. Het verlies krijgt een plek. Het gemis blijft, maar je kunt weer verder.

Bestaan er ook zeven fases van rouw?

Je komt ook lijstjes tegen met zeven fases. Die voegen vaak shock en schuldgevoel toe aan de vijf bekende fases. Er bestaat niet één officiële lijst. Alle modellen zijn een hulpmiddel om gevoelens te herkennen, geen schema dat je moet afwerken.

Rouw is geen rechte lijn

Veel mensen merken dat ze niet netjes van fase naar fase gaan. Je kunt maanden later ineens weer boos zijn. Of een goede week hebben, gevolgd door een zware dag. Dat is heel gewoon.

Daarom kijken rouwdeskundigen ook naar andere modellen. Psycholoog William Worden spreekt over rouwtaken: het verlies leren aanvaarden, de pijn toelaten, je aanpassen aan een leven zonder de ander, en een blijvende band vinden terwijl je verder leeft. Andere onderzoekers beschrijven rouw als heen en weer bewegen. Het ene moment ben je bezig met het verlies, het andere moment met het gewone leven. Allebei horen erbij.

Hoe lang duurt rouw?

Daar is geen vaste termijn voor. Het eerste jaar is vaak zwaar, met veel eerste keren zonder je dierbare. De eerste verjaardag, de feestdagen, de sterfdag. Daarna wordt het gemis voor de meeste mensen langzaam minder scherp. Helemaal weg gaat het meestal niet, en dat hoeft ook niet.

Wanneer is rouw onverwerkt?

Soms blijft rouw lang heel intens. Artsen spreken dan van een langdurige rouwstoornis. Signalen kunnen zijn:

  • Je denkt na lange tijd nog bijna de hele dag aan je dierbare.
  • Je kunt niet meer goed werken, slapen of voor jezelf zorgen.
  • Je vermijdt alles wat aan het verlies herinnert.
  • Het leven voelt zinloos.

Herken je dit, ook na zes maanden tot een jaar? Bespreek het dan met je huisarts. Die kan je doorverwijzen naar een rouwtherapeut of psycholoog. Heb je gedachten aan de dood? Bel dan 113 (0800-0113) of praat erover met iemand die je vertrouwt. 

Wat kun je zelf doen?

  • Praat over je dierbare, met familie, vrienden of lotgenoten.
  • Geef jezelf toestemming om verdrietig te zijn, en ook om te lachen.
  • Houd een dagritme vast: eten, slapen, even naar buiten.
  • Schrijf je gedachten op, bijvoorbeeld in een brief aan je dierbare.
  • Plan iets voor moeilijke dagen, zoals de sterfdag of een verjaardag.

🕊️ “Verdriet is de prijs van liefde, en de liefde blijft.”

Veelgestelde vragen

Wat zijn de vijf fases van rouw?
Het bekendste model van Elisabeth Kübler-Ross noemt ontkenning, woede, onderhandelen, somberheid en aanvaarding. De fases lopen in de praktijk vaak door elkaar en kunnen terugkomen.

Moet je alle fases van rouw doorlopen?
Nee. Iedereen rouwt op een eigen manier. Sommige fases herken je misschien niet, andere komen juist vaker terug. Er is geen goede of foute volgorde.

Hoe lang duurt rouw?
Daar is geen vaste termijn voor. Het eerste jaar is voor veel mensen het zwaarst. Daarna wordt het gemis meestal langzaam minder scherp, al blijft het er vaak in een andere vorm.

Wat zijn symptomen van onverwerkte rouw?
Denk aan intens gemis dat na lange tijd niet minder wordt, niet meer goed kunnen functioneren, alles vermijden wat aan het verlies herinnert en het gevoel dat het leven zinloos is. Bespreek dit met je huisarts.

Kan rouw ook lichamelijke klachten geven?
Ja. Veel nabestaanden slapen slecht, zijn moe, hebben minder eetlust of last van spanning in hun lijf. Houden klachten lang aan? Laat je dan nakijken door je huisarts.

Deel dit bericht

Gerelateerde berichten

Wij staan aan je zijde, met ervaring en expertise

Bekijk alle berichten

Heb je vragen over dit onderwerp?

Neem gerust contact op. We helpen je graag verder.

Neem contact met ons op