Moet u altijd naar de notaris bij een overlijden?

Na het overlijden van een dierbare duiken er veel praktische vragen op. Eén daarvan: moet u naar de notaris? Het antwoord is: niet altijd. Maar soms is het wél noodzakelijk of verstandig.

In dit artikel leest u wanneer een notaris nodig is bij overlijden, wanneer u er zonder kunt en welke stappen u in elk geval zelf kunt zetten.

Wanneer is een notaris verplicht bij overlijden?

Er is een testament

Als de overledene een testament heeft opgesteld, moet de nalatenschap in principe via een notaris worden afgewikkeld. De notaris leest het testament voor aan de erfgenamen en stelt een verklaring van erfrecht op. Zonder die verklaring kunnen erfgenamen vaak geen toegang krijgen tot bankrekeningen of onroerend goed.

Er is onroerend goed in de nalatenschap

Als de overledene een huis of grond nalaat, is notariële afwikkeling verplicht. De overdracht van onroerend goed kan juridisch gezien alleen via de notaris.

Er zijn minderjarige erfgenamen

Is er sprake van minderjarige kinderen die erven? Dan is er toezicht van de kantonrechter vereist en is een notaris vrijwel altijd betrokken.

Wanneer is een notaris niet verplicht?

Is er geen testament, geen onroerend goed en zijn alle erfgenamen meerderjarig? Dan is een notaris niet altijd nodig. De nalatenschap kan dan, bij een eenvoudige situatie, ook zonder notaris worden afgewikkeld. Denk aan:

• Een eenvoudige erfenis waarbij alles naar de langstlevende partner gaat
• Erfgenamen die het onderling volledig eens zijn
• Een nalatenschap zonder schulden of complexe bezittingen

Toch kan het ook in deze gevallen handig zijn om een notaris te raadplegen. Een kort oriënterend gesprek kan al veel onduidelijkheid en mogelijke onenigheid voorkomen.

Wat is een verklaring van erfrecht en wanneer heeft u die nodig?

Een verklaring van erfrecht is een officieel document dat de notaris opstelt. Het bewijst wie de erfgenamen zijn en wie bevoegd is om namens de nalatenschap te handelen. U heeft deze verklaring vrijwel altijd nodig voor:

• Het openen of opheffen van bankrekeningen van de overledene
• De overdracht van een woning of ander onroerend goed
• Het verzilveren van aandelen of andere effecten
• Het aanvragen van nabestaandenpensioen bij sommige instanties

Zonder verklaring van erfrecht zijn veel instanties niet bereid om te handelen. De verklaring biedt hun de juridische zekerheid die zij nodig hebben.

Wat kunt u zelf regelen na een overlijden?

Er is ook veel dat u zelf kunt regelen, zonder tussenkomst van een notaris:

• De aangifte van overlijden bij de gemeente
• Het opzeggen van abonnementen en verzekeringen
• Het informeren van de Belastingdienst
• Het aanvragen van overlijdensuitkeringen bij verzekeraars
• Het regelen van de uitvaart

Onze medewerkers begeleiden u stap voor stap, zodat u overzicht houdt en niets vergeet.

Hoe vindt u een goede notaris?

Als u een notaris nodig heeft, zoek dan iemand die ervaring heeft met nalatenschappen. De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) heeft een zoekfunctie waarmee u een notaris bij u in de buurt kunt vinden.

Veel notarissen bieden een eerste oriënterend gesprek aan. Zo weet u snel of u een notaris nodig heeft en wat de kosten zullen zijn.

Dunweg helpt u verder

Heeft u vragen over wat u moet regelen na een overlijden? Neem contact met ons op. We denken graag met u mee.

Veelgestelde vragen

Hoe lang heeft u de tijd om naar de notaris te gaan na een overlijden?

Er zijn geen harde termijnen, maar het is verstandig om niet te lang te wachten. Bij een nalatenschap met onroerend goed of een testament is het raadzaam binnen enkele weken contact op te nemen.

Wat kost een notaris bij overlijden?

De kosten zijn afhankelijk van de complexiteit van de nalatenschap. Een eenvoudige verklaring van erfrecht kost doorgaans enkele honderden euro’s. Voor uitgebreidere afwikkeling kunnen de kosten hoger liggen.

Kan ik een erfenis weigeren?

Ja. Als er sprake is van schulden, kunt u de erfenis verwerpen. Dit gaat via de kantonrechter. Een notaris of juridisch adviseur kan u hierbij helpen.

Wat als er geen testament is?

Dan geldt het wettelijk erfrecht. De wet bepaalt wie erfgenaam is, doorgaans de partner en kinderen. Een notaris is dan niet altijd nodig, maar kan wel helpen bij de verdeling.