Jan de Breet

Beste Jan, Met jouw overgang eindigt een bijzonder tijdperk binnen het Nederlands boeddhisme. Jou verdiensten zijn onmetelijk en zullen de komende eeuwen ten goede komen aan talloze levende wezens. Het unieke dienstbare leven wat je hebt voltooid kan na het verdriet niet anders dan tot grote vreugde leiden. Hartelijk dank voor je aanwezigheid, je betrokkenheid, steun en uitmuntende gevoel voor humor. Jou afwezigheid laat een enorme leegte achter. Vorm is leegte en leegte is vorm. Het bestuur en vrijwilligers van het stichting Nederlands boeddhistisch archief.

Dank voor je fantastische inzet voor het vertalen van de wijsheid van het boeddhisch gedachtengoed. Je inzicht, inzet en bescheidenheid zijn voor mij een blijvende bron van inspiratie.

Jan was een zachtaardige, bescheiden man als hij op onze sangha in Leiden/Oegstgeest kwam om te mediteren. Af en toe zei hij met zachte stem wat tegen me, bijvoorbeeld om mij te complimenteren met mijn columns voor de website van de Vrienden van het Boeddhisme. Ik hoop dat mijn laatste kaart namens het bestuur, de vrienden en leden van Shambhala Leiden hem op tijd heeft bereikt.

Het was een grote schok toen ik het bericht van zijn heengaan las. We waren allemaal (zijn partner Rob Janssen incluis) leerlingen van de Leidse boeddholoog, prof. Tilmann Vetter. Jaren geleden hoorde ik wel eens van Jan dat ze Vetter de eerste versies van de vertalingen uit het Pali lieten lezen en dat Vetter dan een paar dagen later in de vroege ochtend opbelde om zijn opmerkingen door te geven. Vetter had dan de teksten nog eens met het Chinees en het Tibetaans vergeleken. Ik heb altijd aan alle studenten boeddhisme de vertalingen van Jan en Rob uit het Pali van harte aanbevolen als beter dan de vertalingen van de Pali Text Society. Hun beider heengaan (Vetter is ook al jaren geleden overleden) is een groot verlies voor de Nederlandse boeddhologie en voor het Nederlandse boeddhisme. Ik wens de familie en vele vrienden van Jan sterkte.

Jan was een dierbare kennis die me bij iedere ontmoeting raakte met zijn wijsheid, zachtmoedigheid, bescheidenheid en subtiele humor. Het levenswerk van hem en Rob in de vorm van de prachtige vertalingen van de Pali-canon zullen nog vele, vele jaren ertoe blijven bijdragen dat de dharma zich in het Nederlands taalgebied kan blijven verspreiden. Moge zijn familie en vrienden troost putten uit de wetenschap dat hij geliefd en zeer gewaardeerd was.

Ik heb Jan leren kennen via de SVB en heb hem (en Rob) regelmatig benaderd als ik zoekende was naar originele teksten uit de Pali Canon. Het waren doorgaans hele aangename contacten ... ik was altijd geroerd door de diepe kennis van de Pali teksten en heb de hulpvaardigheid van Jan altijd zeer op prijs gesteld. Het is fijn en bijzonder te mogen beseffen dat Jan (en Rob) een enorme literaire erfenis achter hebben gelaten waar iedereen toegang toe kan hebben. Moge hij in vrede zijn overleden en innerlijke ruimte hebben gevonden bij de woorden die hij zelf ooit zo mooi vertaald heeft uit het Pali: Anicca vata sankhara, uppada-vaya-dhammino Uppajjitva nirujjhanti, tesam vupasamo sukho ‘Vergankelijk zijn de dingen die ons bezielen, onderworpen aan ontstaan en aan vergaan. Na ontstaan te zijn, vergaan ze weer. Het verlangen ernaar tot rust te brengen is geluk.’

Geachte Familie, Wij condoleren U met het overlijden van Jan. Vele jaren hebben wij hem gekend als een rustige en aimabele man. Zijn levenswerk, de vertaling van de Pali-teksten, geeft menigeen toegang tot de oorspronkelijke teksten van de Boeddhistische canon. Zijn naam zal immer verbonden blijven aan dat werk, wat in de nabije en verre toekomst zeer belangrijk bronmateriaal zal zijn voor belangstellenden en wetenschappers. Wij wensen U het vermogen om het overlijden van Jan een plaats te geven, opdat de herinnering een bijdrage blijft geven aan Uw welzijn. Met meelevende groet, Henny en Pieter van den Berg Apeldoorn

Geachte familie de Breet, hiermee onze condoleances. De herinnering gaat uit naar Jan en Rob in hun vele goede jaren samen. Vrijwel jaarlijks een bezoek afspraak bij ons op hun heen of terugreis, buitenland of onze regio. Afsluitend met een rondje 'familie'. Tenslotte Jan als single ! Zijn goede lach had hij behouden. Hij vertaalde ook hun, zijn levenshouding in de vele ontmoetingen. Een laatste groet van Gaby als Rob's nichtje vaak te logeren in Delft. Sterkte.

Dag Jan, in m'n herinnering leef je voort. Dank je voor het doorgeven van de Palicanon in Nederlands, gelijk de vele bladeren aan het bomen van het woud ieder op zich hun eigen bijdrage geven tot het woud, zo heb jij het licht van de Dhamma doorgegeven aan onze generatie in onze unieke taal- in onze unieke cultuur. Je wordt zo niet vergeten. Veel sterkte voor Rob en allen die je lief zijn.

Met verdriet heb ik het bericht van Jan’s overlijden tot me genomen. Zo jong nog. Ik ben hem erg dankbaar voor de liefde, het plezier en het geluk die hij met mijn oom heeft willen en kunnen delen. Hun leven en werk samen is voor velen van betekenis geweest.

Namo Buddhaya, Zojuist ontving ik van de BUN het droevige bericht dat dhr. de Breet is overleden. Allereerst wil ik de nabestaanden veel sterkte toewensen. Ik hoop dat u allen de grote erfenis die dhr. de Breet, samen met dhr. Janssen heeft achtergelaten, de met buitengewone precisie, liefde en integriteit geschreven vertalingen van de pali-canon, als herinnering neemt aan uw geliefde naaste. Moge deze indrukwekkende erfenis u tot troost en hulp zijn. 'Monniken, er zijn deze twee soorten geschenken. Welke twee? Het offer van materiële goederen en het offer van de Dhamma. Dit zijn de twee soorten geschenken. Van deze twee soorten geschenken staat het geschenk van de Dhamma aan de top.' (Anguttara Nikaya Duka-Nipata, 768 (vertaald door dhr. de Breet en dhr. Janssen)) Ik heb helaas nooit persoonlijk contact gehad met dhr. de Breet. Ik heb wel veel gebruik gemaakt, en maak veel gebruik van de vele vertalingen die hij samen met dhr. Janssen heeft geschreven. Uit die vertalingen kreeg ik de indruk dat dhr. de Breet en dhr. Janssen zeer precies waren, minutieus, integer en dat zij een grote liefde gehad moeten hebben voor de leer van de Boeddha. Uit de andere condoleanceberichten begreep ik dat dhr. De Breet een rustige persoon was. Graag zou ik alsnog mijn dank uitspreken naar dhr. de Breet en dhr. Janssen voor hun buitengewoon waardevolle werk. Dhr. de Breet en dhr. Janssen hebben een diamanten erfenis achtergelaten. Mijn eventuele excuses aan de nabestaanden van dhr. de Breet, als ik het over hem en zijn partner samen heb. Ik heb het idee dat hij dit misschien fijn gevonden zou kunnen hebben. Temeer daar hij samen met zijn partner zo iets moois gedaan heeft. Een herinnering aan beiden leek me daarom passend. Mogen de resultaten van de verdienstelijke daden (puñña) in overvloed toekomen aan dhr. de Breet. Moge hij, waar hij nu ook maar is, in rust en vrijheid kunnen zijn. Dat u als nabestaanden geluk moge ontlenen aan al het moois dat u gehad heeft van uw geliefde naaste. Bodhi Siri, Mahamevnawa Buddhist Monastery Netherlands

Afgelopen week hebben wij in onze sangha stil gestaan bij het overlijden van Jan door de Boeddhistische oefening van verheugen in verdiensten. In het geval van Jan is er veel om ons over te verheugen. In de kleine bibliotheek van ons centrum nemen de vertalingen van Jan en Rob van de Boeddhistische bronteksten inmiddels bijna een hele plank in beslag. Het is een enorme rijkdom om het woord van de Boeddha in onze eigen taal te kunnen lezen. Door de jarenlange serieuze beoefening van Jan en door zijn diepgaande talenkennis zijn deze oude teksten vertaald en vaak ook toegelicht op een manier die ze 2500 jaar na dato voor ons toegankelijk maakt. Dankbaar zijn wij ook dat Jan na het overlijden van Rob hun gezamenlijke werk moedig heeft voortgezet en daarbij ook zijn opvolgster Yvon Mattaar heeft opgeleid om dit belangrijke werk voort te zetten. De enorme vrijgevigheid en toewijding van Jan is een voorbeeld voor ons allemaal. We willen alle familie en vrienden veel sterkte wensen met het verlies van Jan. De begeleiders en het bestuur van Boeddhistisch Centrum Haaglanden.

Als landelijk coördinator Boeddhistisch Vormingsonderwijs op de openbare basisschool wil ik, mede namens de docenten, Jan dankzeggen voor de vertaling die hij samen met Rob heeft gemaakt van de Jātaka-verhalen. In het hele ouevre van hun vertalingen misschien een kleine bundel, maar voor ons van onschatbare waarde. De Nederlandse Sangha zal nog lang de vruchten kunnen proeven van zijn niet aflatende inzet voor de verspreiding van de Dhamma.

Gecondoleerd met het verlies van Jan voor de naaste familie van hem. Als achternichtje van oom Rob heb ik goede herinneringen aan hen samen.

Innige deelneming aan de familie en vrienden van Jan de Breet. Dankbaar voor al de vertalingen (samen met Rob Janssen), wijsheid en kennis die hij in de wereld gebracht heeft.

Beste familie van Jan, Wat een groot verdriet Jan al zo jong te moeten missen. Mijn oprechte deelneming met dit verlies. Ik leerde Jan kennen als de partner van Rob, die voor mij een grote leermeester was als collega op de Jelgersmakliniek. Jan en Rob waren een geweldig en onafscheidelijk paar. Zij vonden elkaar ook in de liefde voor de leer van het Boeddhisme en hebben samen fantastisch werk verricht. Ik wens u allen een mooi afscheid en ook veel moed en sterkte dit verdriet een plekje te geven.

Beste familie van Jan, Van harte gecondoleerd met het verlies van Jan. Hij leeft voort, ook in de harten en hoofden van allen die zijn prachtige vertalingen van de Palicanon bestuderen. Jan heeft de boeddhistische gemeenschap een groot geschenk nagelaten.

Beste Jan, Bedankt voor alles en rust zacht.

Maar Jan was méér dan een vertaler van het Palicanon; Rob + Jan waren vrienden van mijn ouders (Nelly + Dirk de Jong) en zodoende heb ik met name herinneringen aan hen op de vele feesten en etentjes die mijn ouders organiseerden, aan de eindeloze koppen thee die in Oegstgeest gedronken zijn en bovenal….aan de wintersport in La Punt, Zwitserland. Jaren achtereen huurden Jan en Rob een appartementje in hetzelfde appartementencomplex waar mijn ouders en ik, met aanvullende en afwisselende (internationale) vrienden en bekenden, ook een appartement huurden. Twee volle weken, o luxe, genoten wij van alles wat de bergen, sneeuw en Zwitserse buitenlucht ons te bieden hadden; op de lange latten of wandelend, op een terras of een bankje langs het pad, maar bovenal genietend van samenzijn en eindeloze discussies over alle mogelijke onderwerpen, in diverse talen. Jan wist altijd alles over alles; de namen van alle sterren die wij vanaf ons balkon konden bewonderen, hoe de lokale taal (Reto-Romaans) zich liet ontleden, wat de geheime ingrediënten van de lokale glühwein waren, hoe namen van bomen en planten waren die zich tijdens de wandelingen aan ons presenteerden….maar ook ontpopte Jan zich, na de traditionele kaasfondue met bijbehorende wijn en gezelligheid, tot een kenner van minder verheven zaken zoals bijvoorbeeld het muziekprogramma Toppop uit de jaren 70, het onderscheid tussen de verschillende Zwitserse kazen en de logica achter mijn Sudoku puzzels. Bovendien bleek hij een zeer fanatiek speler van het kaartspel “Pesten”, waarbij de anders zo rustige en bedachtzame Jan met veel gegrinnik en zeer scherp spelinzicht voor de absolute winst ging. Dierbare herinneringen aan een ‘andere kant’ van Jan. Wat een schok, wat een gemis. Sterkte met het verwerken van dit verlies.

Anicca vata sangkara, uppada vaya dhammino, Uppajjitva nirujjhanti, tesam vupasamo sukho. Sabba satta maranti ca mringsu ca marissare, Tatherahang marissami nathi me ethha sangsayo. Samvega citta met je heen gaan Jan, moge de citta een goede en veilige weder verschijning toekomen. Gecondoleerd aan de familie, naasten en vrienden.

Beste familie en vrienden van Jan, Een korte reflectie op het leven van een fijn mens. Jan en ik hebben elkaar leren kennen tijdens een bijeenkomst van de Vrienden van het Boeddhisme. Rond 1984 hebben Jan, Rob Janssen en ik samen colleges Pali gevolgd bij Prof. Tilmann Vetter. Ik vond en vind Jan een fijnzinnige, intelligente man en ben blij dat hij destijds samen met Rob is begonnen met de Nederlandse vertaling van de Sutta Nikaya, onderdeel van de Pali Canon. Deze vertalingen - die van uitstekende kwaliteit zijn – zijn voor veel mensen de kennismaking met een belangrijke verzameling van de oorspronkelijke teksten van het boeddhisme. Vanuit het boeddhisme leren we de werkelijkheid te accepteren zoals die is en ziekte is daar een onderdeel van. Ondanks dat Jan vroeg is heengegaan, kunnen we ons daarom concentreren op wat hij was en heeft gedaan: in mijn ogen een fijn mens en mooi werk. Een hartelijke groet aan familie en vrienden, Aad Verboom, Boeddholoog en voorzitter Stichting Dhammadipa

Geachte Familie van Jan, Het bericht van het overlijden van Jan heeft mij duidelijk beroerd.Ik leef mee in Uw verdriet en zend u allen mijn welgemeende condoleances. Hoewel de belevingswereld van Jan-en Rob-zeer verschillend was van de mijne was ik altijd weer onder de indruk van Jan's uitzonderlijke intellectuele begaafdheid en brede kennis daarbij geholpen door een bijna encyclopedisch geheugen.Vooral tijdens lange winteravonden gedurende de vele jaren dat wij elkaar tijdens de wintersport in Zwitserland ontmoetten liet Jan op geheel eigen en vaak verrassende wijze,ontspannen en met gepaste vrolijkheid,het gezelschap delen in zijn kennis van oude werelden maar evenzeer van eigen en eigentijdse wereld. Zo neem ik afscheid met de herinnering aan een bijzonder man en ik wens U allen in de familiekring veel sterkte toe in deze zo droeve periode. Met Vriendelijke Groet, Willem Kulsdom.

Beste Familie, In 2013 kwamen wij naast Rob en Jan wonen in Oegstgeest. We kletsten met elkaar als we in de tuin aan het werk waren en dronken af en toe een kop thee samen. Na een aantal jaar in het buitenland te hebben gewoond, keerden we in januari 2021 terug naar de Laan van Arenstein. Het contact met Jan is sindsdien sterk geïntensiveerd en wij zagen elkaar vrijwel wekelijks. Wij hebben Jan leren kennen als een ontzettend zachtaardige en belezen buurman met een grote liefde voor muziek en natuur. Hij vertelde graag over zijn levenswerk waaraan hij samen met Rob zo hard heeft gewerkt. Wij gaan in hem een lieve buur missen. Wij wensen jullie veel sterkte toe. Jette en Marc den Heijer

Lieve Jan, wat zaten we gezellig aan het water als jij op je fiets vanuit Oegstgeest naar Hoogmade kwam. Ik zal je missen. Ik wil ook de familie veel sterkte wensen met dit verlies. Liefs, Tamar